Ποιες Μέρες Απαγορεύονται Γάμοι και Βαπτίσεις στην Εκκλησία

Η επιλογή ημερομηνίας είναι από τα πρώτα πράγματα που ψάχνουν τα ζευγάρια και οι οικογένειες που σχεδιάζουν γάμο ή βάπτιση. Πολλοί όμως δεν γνωρίζουν ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει συγκεκριμένες περιόδους και ημερομηνίες κατά τις οποίες δεν τελεί μυστήρια. Η άγνοια αυτή οδηγεί συχνά σε απογοητεύσεις και αλλαγές σχεδίων.

Αυτός ο οδηγός συγκεντρώνει όλες τις απαγορευμένες ημερομηνίες, εξηγεί τη διαφορά μεταξύ απολύτως απαγορευμένων και απλώς μη συνιστώμενων ημερών, και απαντά στις πιο συχνές ερωτήσεις.

Ποιες Μέρες Απαγορεύονται οι Γάμοι

Οι απαγορεύσεις βασίζονται στους Ιερούς Κανόνες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι ημέρες αυτές είναι αφιερωμένες στην προσευχή, τη νηστεία ή το πένθος, στοιχεία που θεωρούνται ασύμβατα με τη χαρά του γάμου.

Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Από την Καθαρά Δευτέρα έως και το Μεγάλο Σάββατο. Πρόκειται για την πιο αυστηρή περίοδο νηστείας του χρόνου.

Νηστεία Αγίων Αποστόλων: Από την Κυριακή των Αγίων Πάντων έως και τις 28 Ιουνίου. Η διάρκεια αλλάζει κάθε χρόνο ανάλογα με το πότε πέφτει το Πάσχα.

Νηστεία Δεκαπενταύγουστου: Από 1 έως 15 Αυγούστου.

Νηστεία Χριστουγέννων: Από 18 έως 25 Δεκεμβρίου.

Συγκεκριμένες ημερομηνίες:

• 5 Ιανουαρίου (Παραμονή Θεοφανίων)
• 6 Ιανουαρίου (Θεοφάνεια)
• 29 Αυγούστου (Αποτομή της Κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου, ημέρα πένθους)
• 14 Σεπτεμβρίου (Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, ημέρα πένθους)
• Ψυχοσάββατα όταν πέφτουν μέσα στη Σαρακοστή
• Ημέρα του Αγίου Πνεύματος

Επίσης, κάθε ναός μπορεί να αρνηθεί τέλεση μυστηρίου την ημέρα της δικής του πανήγυρης, ακόμα και αν η ημερομηνία δεν είναι γενικά απαγορευμένη.

Ποιες Μέρες Απαγορεύονται οι Βαπτίσεις

Εδώ υπάρχει μια σημαντική διαφορά από τους γάμους που πολλοί δεν γνωρίζουν. Από πλευράς Κανονικού Δικαίου, η βάπτιση θεωρείται τόσο σημαντικό μυστήριο που δεν υπάρχει ημέρα που να απαγορεύεται απολύτως.

Στην πράξη όμως, στην Ελλάδα ισχύουν οι ίδιες περίοδοι περιορισμού με τους γάμους για πρακτικούς λόγους, οι ναοί είναι απασχολημένοι με τις μεγάλες ακολουθίες και οι ιερείς δεν έχουν διαθέσιμο χρόνο. Οι βαπτίσεις αποφεύγονται ιδιαίτερα κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, τα Χριστούγεννα, το Πάσχα, τα Θεοφάνεια και τον Δεκαπενταύγουστο.

Σε ορισμένες μητροπόλεις μπορεί να επιτραπεί βάπτιση σε περίοδο όπου δεν επιτρέπεται γάμος, ειδικά αν υπάρχει σοβαρός λόγος. Η τελική απόφαση ανήκει πάντα στον εφημέριο και τη Μητρόπολη.

Απαγορευμένες vs Μη Συνιστώμενες Ημερομηνίες

Υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο κατηγοριών.

Απαγορευμένες είναι οι ημερομηνίες όπου η Εκκλησία δεν εκδίδει άδεια τέλεσης μυστηρίου λόγω νηστείας ή πένθους. Είναι αυτές που αναφέρονται παραπάνω.

Μη συνιστώμενες είναι οι Τετάρτες και Παρασκευές, που είναι ημέρες εβδομαδιαίας νηστείας. Δεν υπάρχει απόλυτη απαγόρευση, αλλά αν τελεστεί γάμος, το τραπέζι που ακολουθεί θα πρέπει να περιλαμβάνει μόνο νηστίσιμα φαγητά, κάτι που τα ζευγάρια φυσικά αποφεύγουν.

Μπορεί να Γίνει Εξαίρεση σε Απαγορευμένη Μέρα;

Ναι, αλλά μόνο κατ' εξαίρεση και με αυστηρές προϋποθέσεις. Η διαδικασία απαιτεί έγγραφη αίτηση στη Μητρόπολη και την έγκριση του ίδιου του Μητροπολίτη.

Λόγοι που γίνονται συνήθως δεκτοί είναι σοβαρά θέματα υγείας, εγκυμοσύνη σε προχωρημένο στάδιο και υποχρεωτική μετανάστευση ή στράτευση στο εξωτερικό.

Ακόμα και αν δοθεί εξαίρεση, το μυστήριο τελείται σε στενό οικογενειακό κύκλο και χωρίς κοσμικό γλέντι.

Πότε Είναι οι Καλύτερες Ημερομηνίες

Για γάμο: Ιδανικές περίοδοι είναι ο Μάιος, ο Ιούνιος μετά τις 29 Ιουνίου, ο Ιούλιος, το δεύτερο δεκαπενθήμερο Αυγούστου, ο Σεπτέμβριος εκτός 14ης και ο Οκτώβριος.

Για βάπτιση: Μάιος, Ιούνιος, Σεπτέμβριος και Οκτώβριος είναι οι πιο δημοφιλείς και πρακτικοί μήνες. Ο ήπιος καιρός είναι ιδανικός για τα μωρά και επιτρέπει υπαίθριες δεξιώσεις.

Σχετικά με τον Μάιο: Η αντίληψη ότι ο Μάιος φέρνει κακοτυχία στο γάμο είναι καθαρά λαϊκή δεισιδαιμονία. Η Εκκλησία δεν έχει κανέναν κανόνα που να απαγορεύει τους γάμους τον Μάιο.

Συχνές Ερωτήσεις

Επιτρέπεται γάμος τη Μεγάλη Σαρακοστή; Όχι. Η Εκκλησία δεν τελεί γάμους από την Καθαρά Δευτέρα έως το Μεγάλο Σάββατο.

Γίνονται βαπτίσεις τον Αύγουστο; Όχι από 1 έως 15 Αυγούστου λόγω της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου. Από 16 Αυγούστου και μετά επιτρέπονται κανονικά.

Επιτρέπεται γάμος και βάπτιση μαζί; Ναι, είναι νόμιμο και αρκετά δημοφιλές. Πρέπει όμως να επιλέξετε ημερομηνία που επιτρέπεται ο γάμος, καθώς αυτός έχει τους αυστηρότερους περιορισμούς.

Γιατί δεν συνιστώνται γάμοι Τετάρτη και Παρασκευή; Δεν υπάρχει απόλυτη απαγόρευση, αλλά είναι ημέρες εβδομαδιαίας νηστείας. Αν τελεστεί γάμος, το τραπέζι θα πρέπει να είναι νηστίσιμο.

Επιτρέπονται πολιτικοί γάμοι στις ίδιες ημερομηνίες; Ναι. Όλοι οι παραπάνω περιορισμοί αφορούν αποκλειστικά θρησκευτικούς γάμους και βαπτίσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Μπορεί ο ναός να αρνηθεί μυστήριο ακόμα και σε ελεύθερη ημερομηνία; Ναι. Κάθε ναός μπορεί να αρνηθεί αν η ημερομηνία συμπίπτει με τη δική του πανήγυρη ή για άλλους λειτουργικούς λόγους.